Выдавецкая дзейнасць у Беларусі ў пасляваенны 1946 год знаходзілася ў працэсе актыўнага аднаўлення пасля разбурэнняў Другой сусветнай вайны. Нягледзячы на цяжкасці, вядучыя дзяржаўныя выдавецтвы працягвалі сваю працу, забяспечваючы насельніцтва неабходнай літаратурай і інфармацыяй.
Для беларускай літаратуры 1946 год стаў знакавым дзякуючы дасягненням выдатнага паэта і грамадскага дзеяча Якуба Коласа (сапраўднае імя Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч). Гэты год азнаменаваўся шэрагам значных поспехаў у яго творчай і грамадскай дзейнасці. Якуб Колас быў абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР, займаў пасаду старшыні Беларускага рэспубліканскага камітэта абароны міру і атрымаў прэстыжную Сталінскую прэмію першай ступені за цыкл паэтычных твораў, сярод якіх вылучаюцца вершы «Салар», «Голас зямлі», «На захад», «Майму сябру», «Родны шлях», «У майскія дні», «Дарогай перамогі».
Якуб Колас : открытка. — Минск : Литературная газета, 1946.
Менавіта ў гэты час дзяржаўным выдавецтвам БССР была выдадзена кніга Якуба Коласа «Паэмы», якая цяпер захоўваецца ў фондах нашай бібліятэкі. Гэта кніга ўключае ў сябе два значныя творы аўтара – паэму «Сымон музыка» і паэму «Новая зямля». Гэтыя творы адлюстроўваюць характэрныя рысы творчасці Коласа, яго імкненне паказаць жыццё простых людзей, іх працоўныя будні і барацьбу за шчасце.
Колас, Якуб (1882–1956). Паэмы / Якуб Колас. — Мінск : Дзяржаўнае выдавецтва БССР, 1946. — 451, [1] с., [1] л. партр. ; 20 см.
Дзякуючы працы даследчыка Міхаіла Мушынскага, які склаў падрабязны летапіс жыцця і творчасці пісьменніка («Летапіс жыцця і творчасці Якуба Коласа»), мы маем унікальную магчымасць азнаёміцца з гісторыяй стварэння гэтай кнігі і ацаніць яе ўклад у культурную спадчыну Беларусі. Кніга Мушынскага ўяўляе сабой шырокае даследаванне, якое ўключае біяграфічныя дэталі, творчыя этапы і публікацыі Якуба Коласа, што дазваляе больш глыбока зразумець гістарычны кантэкст і ролю яго паэзіі ў аднаўленні нацыянальнай культуры пасля трагічных падзей вайны.
Мушынскі, Міхаіл Іосіфавіч. Летапіс жыцця і творчасці Якуба Коласа / М. І. Мушынскі. — Мінск : Беларуская навука, 2012. — 1126, [1] с., [16] л. іл.
У фондах Дзяржаўнага літаратурна-мемарыяльнага музея Якуба Коласа беражліва захоўваецца ўнікальны дакумент – лісток паперы, на якім у 1946 годзе сам аўтар запісаў свой знакаміты твор «Мой запавет». Гэты эмацыйны зварот адлюстроўвае ўнутраны мір і светапогляд паэта, яго любоў да роднага краю і вернасць сваім перакананням.
Якуб Колас / укладальнік Наталля Якавенка. — Мінск : Мастацкая літаратура, 2023. — 335, [1] с., іл. — (Жыццё знакамітых людзей Беларусі : ЖЗЛБ).